Custu libru de Juanni Frantziscu Pintore fait a du ligi de duas maneras: o ke libru de pantascèntzia, o ke libru de polìtiga. Funti duas cosas ki una no nci bògat s'atra, e antzis, innoi funt acapiadas a strintu meda, est a nai ca est sa polìtiga ki depit ai donau a Pintore s'insullu a scriri custu contu de pantascèntzia, i esti cun custu contu imbentau ki bolit fai arrexonai a su ligidori a pitz''e sa polìtiga.

Su contu imbentau s'amòstat sa Sardinnya faças a su 2050, una Sardinnya ki est torrada a essi colònia, una colònia de su 2050, ki su tzentru e is costas funti dividius de làcanas ki no fait a sobrai. In is costas nci funti is istranjus e is sardus ki su guvernu at apretziau cumenti genti sigura, e inveças in su tzentru du-oi funt is sardus diportaus. In Nùgoro, ki in s'interis s'est fata una tzitadi de trata-celus, unus cant''e piçokeddus e unu tziu ki scit ki est po morri pèsant unu movimentu po s'alliberai, sceti fendi connosci sa stòria bera de sa Sardinnya, arrenescendi a ponni missamentus (messaggi), gràtzias a sa connoscèntzia de sa tennologia, in mesu a is trasmitiduras de sa telebisioni de su guvernu, s'ùniga ki podit esisti. Nd'at a nasci unu movimentu paxista, ki cumenti cumèntzant a dus cassai si ndi fuint a monti, siat in is pagus montis ki funt abarraus lìberus de is tancaduras de is parcus, e siat in is parcus e totu, arrenescendi a nc'intrai a sa cua sempri gràtzias a sa tennologia. De inguni sighint a strumbullai finsas a candu su movimentu s'amànniat aici tanti ki arrenescit a ndi fai bessiri a foras is iscontròrius ki nci funt a intrus de su guvernu e totu, e aici pìganta s'ocasioni po cunkistai prus libertadi e no si nau cumenti acàbat.

A-i custa spètzia de literadura di nanta panta-polìtiga, e, po su ki spètat a sa literadura, est unu libru ki si fait ligi beni, tenit un'arrìtimu bonu, ki a su cumentzu crescit a pagu a pagu e a pustis abàrrat lestru sempri. Esti scritu totu in italianu, bogadas cuatru fràsias e is nòminis de is logus, e cussus pagus fueddus sardus puru funti scritus a grafia italianista, inveças de sa autònoma, ( po nai, Chercheddu inveças de Kerkeddu ) e custa grafia italianista, ki po is atrus podit essi una pinnica, po Pintore e po totu su ki bolit comunigai est un'arrutroxa manna.

Po su ki spètat a sa polìtiga, innoi Pintore nç'at postu cosa ki bolit incrarada, a bortas po calancunu a no pigai sa pantasia po realidadi, ca iat'essi unu dannu mannu. Castiendi beni su scriidori no at imbentau nudda, e no est un'ataçu, ca calikisiat scriidori, de pantascèntzia puru, in capas in capas no imbèntat nudda, sceti at sçoberau de nci ponni cosa ki pènsant in medas, in tropus, e ki no est bera.
Is bividoris de su tzentru de sa Sardinnya funti pòburus, cun issus sa dominadura est prus tostada e funt is primus a si nci furriai. Inveças, in is costas is sardus trabàllanta po su guvernu, mancai ki no totus, e funti prus lìberus e prus arricus e si nci fùrriant a pustis de is de su tzentru sceti, e po sighiri a issus. In prus, sa dominadura esti sempri una dominadura stranja, totus stranjus funt is dominadoris e totus sardus funt is ki si nci fùrrianta. Innoi pantasia no nci nd'at meda, ma no in su sentidu ki Pintore at pigau sa realidai, ma in su sentidu ki at pigau is logus comunus, e at fatu dannu, ca est gràtzias a-i custus logus comunus puru ki seus a nca seus. 

Est unu sbàlliu mannu a sighiri a poni sa kistioni cument''e ki is sardus siant is ki tèninti nòminis e sangunaus sardus sceti o comuncas cument'e ki is sardus siant is bonus e is istranjus is malus. Du bieus totus donnya di', ca sardus e stranjus si funt amesturaus e funt amesturendisi' sempri de prus, e du bieus totus donnya di' ca sa curpa de su disimpreu (disoccupazione) e de su disterru (emigrazione) esti siat de stranjus e siat de sardus, e siat de is costas e siat de monti. E de sa pròpiu manera, du bieus totus su traballu ki unus cant''e stranjus medas bortas anti fatu po nosu ( unu po totus: M.L. Wagner), e seus gosendindi totus ancoras.
Po serrai, Pintore at pèdriu un'ocasioni bona po ndi sçusçai is logus comunus, forsis dus at cunfirmaus puru, po-i cussu est unu libru ki est mellus a pigai po literadura sceti.

Amos Cardia

Càstia s'arcivu stòrigu de "Librus in Sardu"...